Is onze energietransitie haalbaar vanuit materiaalperspectief?

Nederland heeft ambitieuze doelstellingen ten aanzien van de Energietransitie. Maar hoe verhouden deze doelstellingen zich ten opzichte van de Circulaire Economie? Wat is de metaalvraag van de Nederlandse energietransitie? Dit onderzochten wij samen met partner Metabolic. De resultaten werden op 28 september op Terschelling tijdens het jaarlijkse Springtij Forum gepresenteerd.

Aanleiding

Voor de studie zijn de Nederlandse energiedoelen die al zijn uitgesplitst naar wind op zee, wind op land en PV vertaald naar de metaalbehoefte (met de huidige technologie). Op basis van de doelen zal tussen de 3.2 en 4.5 miljoen ton metaal nodig zijn om de Energiedoelen te halen. Dit zal naar verwachting groeien richting 2050 naar zo’n 11.8 tot 16.4 miljoen ton, mede als gevolg van verregaande elektrificatie van o.a. de industrie.

Het merendeel (87%) van de benodigde metalen is staal en ijzer. Daarnaast zijn silicium, koper, lood en zink metalen die in grote hoeveelheden nodig gaan zijn. Echter is er ook een elftal kritische materialen die nodig zijn voor onze Energietransitie, denk hierbij aan o.a. Neodynium, Tellurium, Terbium en Indium). Voor deze metalen keken wij naar de herkomst in het kader van geopolitiek en handel; maar ook keken wij naar het budget dat wij als Nederland zouden ‘mogen gebruiken’.

Resultaten

De resultaten van de studie zijn opvallend:

  • Ten aanzien van de herkomst (geopolitiek) valt op dat het Nederland in grote mate afhankelijk zal zijn van China. China domineert niet alleen in de extractie maar ook de raffinage van de benodigde metalen;
  • Ten aanzien van ons ‘budget’ valt op dat wij voor zes kritische metalen ons budget ruim overschrijden, in termen van zowel ons aandeel in wereldwijde energievraag, ons aandeel in de bevolking als ons BNP. Voor een aantal metalen zullen wij boven de 3% van de wereldwijde metaalproductie per jaar nodig hebben om onze energiedoelen te halen.

Hoewel naar verwachting nieuwe technologie├źn zullen ontstaan in de aankomende jaren, weegt deze technologische innovatie waarschijnlijk niet op tegen de groeiende vraag naar metalen. Want naast de productie van windmolens en PV-panelen zijn deze metalen ook nodig voor de productie van verschillende vormen van elektronica.

Roep om beleid!

In de sessie op Springtij Forum sprak ook Benjamin Sprecher van de Universiteit Leiden die duidelijk maakte hoe complex de metaalketens zijn. Hij gaf daarnaast aan dat andere landen duidelijke maatregelen hebben getroffen om hun afhankelijkheid in de toekomst te verkleinen, o.a. door Stockpiling. Zijn oproep richting de overheid, die tevens aanwezig was in de vorm van I&W en EZK, was om te komen met concrete maatregelen om deze ogenschijnlijke spanning tussen onze Energiedoelen enerzijds en de beschikbare metalen anderzijds te overbruggen.

Het gehele rapport is hier beschikbaar. Wil je meer weten, neem dan contact op met Sybren Bosch.