Financiering van circulaire kansen in Zuid-Holland

De opdracht

Het huidige financieringslandschap is ingericht op lineaire business- en verdienmodellen met een kortetermijnfocus. De meervoudige waarde die circulaire ondernemingen creëren (o.a. waardebehoud van materialen en maatschappelijke impact) wordt in lineaire financieringsbeoordelingen nog onvoldoende meegenomen, waardoor circulaire initiatieven vastlopen op financieringsvoorwaarden. De verkenning geeft inzicht in hoe het financieringslandschap voor circulaire ondernemingen in de provincie Zuid-Holland kan worden geoptimaliseerd. Daarbij staat de samenhang tussen publieke en private financiering, de rollen van betrokken stakeholders en de voorwaarden waaronder kapitaal daadwerkelijk bij circulaire ondernemers terechtkomt centraal.

Context

De Provincie Zuid-Holland (PZH) wil in 2050 volledig circulair zijn. Naast duurzaamheidswinst is deze transitie essentieel om de strategische autonomie van de regio te versterken, de afhankelijkheid van schaarse en geopolitiek gevoelige grondstoffen te verminderen en de economische concurrentiepositie te behouden. Dit gaat echter niet vanzelf.

In Zuid-Holland biedt het huidige financieringslandschap een breed palet aan subsidie-instrumenten en financieringsmogelijkheden, publiek en privaat, gericht op alle ontwikkelfasen van bedrijven. Business development stakeholders zoals incubators en impact hubs bieden waardevolle ondersteuning. Maar het aanbod is versnipperd, de toegang tot kapitaal complex en de financieringscondities zijn vaak niet passend voor circulaire businessmodellen.

De vraag

PZH’s Team Circulaire Economie wil graag ondersteuning bij het verkrijgen van inzicht in het financieringslandschap in de provincie Zuid-Holland, inclusief een advies over de rol die de PZH kan spelen om de financierbaarheid van circulaire ondernemers te vergroten.

De vereisten

Vanuit PZH hebben Copper8 en ERAC de volgende opdracht meegekregen:​​

• Schets een beeld van het huidige financieringslandschap, zowel op het gebied van business development als van subsidies en financieringen.
• Benoem knelpunten bij het versnellen, herhalen en opschalen van circulaire initiatieven en verdienmodellen. ​
• Geef een beeld van de financieringsbehoefte van circulaire ondernemers.
• Geef inzicht in de kansen voor alle stakeholders bij het realiseren van een structurele verandering in het financieringslandschap.​​
• Geef advies over de kansen waar de Provincie Zuid-Holland een betekenisvolle rol kan spelen in het realiseren van structurele verandering​.

Het proces

Wij zijn aan de slag gegaan met deskresearch van literatuur, interviews met ondernemers, business development stakeholders en financiële stakeholders en twee stakeholdersessies om de uitkomsten van de verkenning te valideren. Het resultaat is een rapport met concrete adviezen voor de rollen die PZH kan spelen om de financierbaarheid van circulaire ondernemers te vergroten.

Het resultaat

De resultaten worden samengevat in deze publicatie.

• Wij zien dat er een aantal barrières doorbroken moeten worden door zowel publieke en private financiers als de circulaire ondernemingen zelf, o.a.:
  • Ondernemers kampen met onzekerheid over opbrengsten en vaak hogere initiële investeringen waardoor de financierbaarheid onder druk staat.
  • Huidige financieringsinstrumenten sluiten onvoldoende aan door de korte-termijn focus, specifieke financieringscondities en het beperkt waarderen van de-risken van grondstofrisico’s door circulariteit.
• Wij zien ook enkele ‘witte vlekken’ waar vraag en aanbod elkaar mislopen, bijvoorbeeld dat technische assistentie bij het investor ready maken van circulaire businesscases in de ontwikkel- en demofase onvoldoende beschikbaar is.
• Wij adviseren PZH om in te zetten op een aantal concrete interventies, samen op te pakken met regionale en nationale stakeholders, waaronder:
  • Initieer een ‘Circulair Ondernemen Desk Zuid-Holland’ waar ondernemers terecht kunnen voor advies, coaching en netwerk. Zorg voor een centrale casemanager die brede ondersteuning biedt van businesscase tot vergunningen.
  • Organiseer elk kwartaal een ‘Circulaire Financieringstafel Zuid-Holland’ voor tickets van EUR 100k – 2mln. Koppel de desk aan deze tafel voor voorbereiding en opvolging.

Het is gelukt om samen met ERAC een zo compleet mogelijk beeld te schetsen van het circulaire financieringslandschap in Zuid-Holland. De verkenning geeft heldere concrete adviezen waar wij en onze stakeholders mee aan de slag kunnen. De bevlogenheid, deskundigheid, flexibiliteit en prettige samenwerking hebben voor dit resultaat gezorgd!

Vivienne van Rees-Vellinga Transitieregisseur circulaire economie financiering en innovatie