Wintersport zonder winter: het ongemak achter onze sneeuwpret

Nu de sneeuw plaats maakt voor sneeuwklokjes kunnen we met iets minder gêne het onderwerp ‘wintersport’ aansnijden in deze blogserie. Want al genieten wij ook zelf graag van deze sneeuwpret, het ongemak van wintersport is allesbehalve prettig.

Het heerlijke zonnetje, de bergen, en een dikke pak sneeuw. Drie ingrediënten voor de ideale wintersportvakantie. Toch is de sneeuw in steeds meer gebieden wel vers, maar niet natuurlijk. Dit is een direct gevolg van klimaatverandering – door opwarming is er simpelweg minder sneeuw. Met name in laaggelegen gebieden.

Bron: NOS

De oplossing vinden we in de technofix: nepsneeuw. Maar hier ligt een ongemakkelijk addertje onder het gras… eh, sneeuw. Want er zijn twee verschillende soorten nepsneeuw:

1. Sneeuw uit ‘groene’ sneeuwkanonnen: deze sneeuwkanon schiet waterdruppels met hoge druk weg. Bij temperaturen onder nul worden de druppels verneveld, en komen ze als sneeuw terecht op de piste.
2. Sneeuw uit ‘grijze’ sneeuwkanonnen: in deze sneeuwkanon worden er chemicaliën toegevoegd aan het water waardoor er bij temperaturen boven het vriespunt ook sneeuw gemaakt kan worden.

Je raadt het vast al na het lezen van de twee beschrijvingen: liever groen dan grijs. Toegevoegde chemicaliën zijn immers niet echt goed voor de ecologie en de berg waar het op ligt. In Italië, Oostenrijk en Duitsland zijn grijze sneeuwkanonnen dan ook verboden.

Maar hoe zit het dan met de kunstsneeuw uit ‘groene’ sneeuwkanonnen? Deze sneeuw kent drie nadelen (die grijze nepsneeuw ook kent):

• Hoog watergebruik. Een Oostenrijkse studie uit 2018 laat zien dat het skigebied Kitzbühl jaarlijks bijna 1,2 miljard liter water omzet naar kunstsneeuw. Dat staat gelijk aan het vullen van 480 Olympische zwembaden! En hoewel je met bovenstaande beschrijving over sneeuw uit groene sneeuwkanonnen nog kan denken dat het echte sneeuw goed na-aapt… volgens onderzoek wordt met het maken van nepsneeuw 3x zoveel water gebruikt als met het ontstaan van natuurlijke sneeuw.
• Hoog energieverbruik. Om al die sneeuwkanonnen draaiende te houden is er natuurlijk ook energie nodig. In Italiaanse skigebieden zijn de sneeuwkanonnen verantwoordelijk voor 30-40% voor het totale energieverbruik.
• Effect op ecologie. Doordat kunstsneeuw ronde kristallen heeft (in tegenstelling tot zeshoekige kristallen die uit de lucht vallen) is de dichtheid op de grond hoger. Hierdoor blijft kunstsneeuw ook langer liggen, wat een effect heeft op de ondergrond. Onderzoek toont aan dat planten soms tot vier weken later tot bloei komen door het gebruik van kunstsneeuw.

De vraag is hoe lang we nog kunnen blijven innoveren om het concept van wintersport overeind te houden. Want hoewel nepsneeuw ons nu nog de mogelijkheid biedt om op wintersport te gaan; is bij 2C opwarming meer dan 50% van de Europese skigebieden afhankelijk van deze oplossing. De gevolgen zijn ook merkbaar in de portemonnee: skigebieden investeren in de infrastructuur voor nepsneeuw, maar daardoor schieten de prijzen ook rap omhoog. Skiën wordt steeds meer iets voor de aller-allerrijksten. En deze cyclus gaat door totdat… een skigebied achterblijft met stranded assets.

Maar wat nu? Nooit meer op wintersport?

Dat is niet de strekking van deze blog. Wat kun je dan wel doen?

• Kies een gebied dat bewust geen nepsneeuw gebruikt. Minder sneeuwzeker, maar wel met een goed gevoel. TheGreenList zette er een paar op een rij: Sonnenkopf, Unterberg (Oostenrijk) of Hochfelln (Duitsland).
• Kies een gebied waar ze alleen ‘groene’ sneeuwkanonnen gebruiken. Dus kijk naar gebieden in Italië, Oostenrijk of Duitsland. En kijk ook naar het gebruik van duurzame energie!
• Timing is alles; kies de periode met de meeste natuurlijke sneeuw. De beste periode is meestal tussen midden januari en maart. Ga je in andere periodes? Kies dan voor hooggelegen gebieden, zodat afhankelijkheid van kunstsneeuw lager is.

Wil je nog meer tips om je wintersport duurzamer te maken?

• In onze blog over mobiliteit bespreken we de gevolgen van de auto. Kortom: pak eens een keer de trein! Vanaf deze zomer rijden er rechtstreekse treinen van Amsterdam naar Milaan.
• Er komen veel accessoires kijken bij wintersporten. Je kan natuurlijk niet zonder een goed ski-pak, waterdichte handschoenen of wanten en misschien heb of wil je wel je eigen skis of snowboard. Denk daarom bijvoorbeeld na over:
  • Tweedehands skis en snowboards.
  • Als je al je spullen al hebt, wees bewust in goed onderhoud. Laat je skies/snowboard waxen (met biologisch afbreekbare wax) en slijpen, en was je wintersportkleding alleen als het echt nodig is (luchten is vaak genoeg) met een geschikt wasmiddel voor het materiaal. Zo gaat het allemaal nét wat langer mee.
  • Koop je toch nieuw? Kijk dan naar merken die nadenken over milieubewuste productie en materialen (zoals bijvoorbeeld Vaude, Patagonia en Picture).

Kijk voor nóg meer duurzaamheidstips eens naar deze blog van TheNewJourney.