Verkenning Europese ontwikkelingen voor toekomstbestendige gebiedsontwikkeling

Om de Europese doelstellingen op klimaat, energie en natuur te halen, wordt nieuwe regelgeving ontwikkeld. Een deel van deze regelgeving heeft ook invloed op gebiedsontwikkelingen. Met een verkenning laten we zien welke regelgeving de afgelopen periode is ontwikkeld en wat de invloed van deze regelgeving op gebiedsontwikkelingen is.

Vier pakketten met grote invloed

Vier Europese wetgevingspakketten hebben naar verwachting een grote invloed op gebiedsontwikkeling. Deze grote invloed betekent dat in het ontwikkelproces vroegtijdig nieuwe stappen, afwegingen of keuzes nodig zijn om een gebied daadwerkelijk te kunnen ontwikkelen. Deze vier pakketten zijn:

•       De EU Taxonomie, die als definitielijst van groene investeringen kan leiden tot eisen vanuit financiële instellingen.

•       De EPBD-IV, met onder meer een nationale eis voor de totale CO2-uitstoot van het materiaalgebonden en operationele energiegebruik van gebouwen en de verplichting tot het aanleggen van laadinfrastructuur.

•       De Water Framework Directive (NL: Kaderrichtlijn Water), die vereist dat gebiedsontwikkelingen geen verslechtering van de waterkwaliteit veroorzaken en bijdragen aan gezonde grond- en oppervlaktewatersystemen.

•       De Nature Restoration Regulation (NL: Natuurherstelverordening), die verplicht dat er geen nettoverlies van stedelijk groen plaatsvindt (ten opzichte van 2024) en de hoeveelheid stedelijk groen vanaf 2031 toeneemt.

In totaal is een analyse uitgevoerd van 37 Europese pakketten aan wet- en regelgeving. De elf pakketten met grote en middelgrote impact zijn hieronder weergeven, inclusief een toelichting van het niveau waarop deze spelen: op sectorniveau, op gebiedsniveau, op gebouwniveau of op productniveau.

Wet- en regelgeving met grote of middelgrote invloed op gebiedsontwikkelingen

Mandaat bij gebiedsontwikkelingen zelf

Partijen die werken aan gebiedsontwikkelingen, staan zowel voor de opgave om woningen en voorzieningen te realiseren als voor de opgave om dat toekomstbestendig te doen. Europese wet- en regelgeving geeft daarvoor een heldere richting. Tegelijkertijd ligt het mandaat voor praktische keuzes bij gebiedsontwikkelingen zelf. Het is daarmee aan initiatiefnemers – vooral gemeenten en ontwikkelaars – om in de vroege fase van gebiedsontwikkkelingen toekomstbestendige keuzes te maken.