De rol van installaties in gebouwen neemt snel toe. Tegelijk groeit ook de materiaalgebonden milieu-impact daarvan. Daarmee is installatietechniek in de verduurzamingsopgave zowel onderdeel van de oplossing als van het probleem.
Installaties verlagen de CO2-uitstoot van het energieverbruik, maar leiden tot extra CO2-uitstoot door de materialen die ervoor nodig zijn.
We onderschatten de impact structureel
De werkelijke milieu-impact van installaties ligt in de praktijk structureel hoger dan in huidige berekeningen zichtbaar wordt. Uit dit onderzoek blijkt dat de impact vaak tot een factor twee hoger is, en in sommige gevallen nog aanzienlijk meer. Dit betekent dat we ontwerpen en toetsen op basis van een onvolledig beeld.
De relatieve toename van de milieukosten en materiaalgebonden CO2-uitstoot door het inzichtelijk maken van de verborgen impact.
Het probleem zit in het systeem en het proces
De onderschatting is geen incident, maar het gevolg van een samenspel van factoren:
- Systeemoorzaken: generieke en onvolledige milieudata
- Procesoorzaken: installaties worden onvolledig of verkeerd meegenomen
Zolang de werkelijke impact niet zichtbaar is:
- sturen ontwerpkeuzes op verkeerde aannames.
- lijken gebouwen beter te presteren dan ze daadwerkelijk doen.
- worden circulaire of installatie-arme oplossingen onvoldoende beloond.
Systeemherstel leidt tot het beter meenemen van milieu-impact bij het ontwerpen en realiseren van installaties.
Van optimalisatie naar integrale sturing
Het zichtbaar maken van installatie-impact verandert de opgave. Installatietechniek wordt daarmee in plaats van een detail, een bepalende factor voor het totale gebouw.
- installaties nemen een groter deel van het milieubudget in
- afwegingen tussen energie en materiaal worden bepalend
- ontwerp, uitvoering en beleid moeten sterker geïntegreerd worden
