Perspectief
op de Amsterdamse Circulaire Economie

Amsterdam is nationaal en internationaal koploper in de circulaire economie. Vanuit Copper8 publiceren we – samen met Circle Economy en Structural Collective – een perspectief voor het nieuwe College en de nieuwe Gemeenteraad van de Gemeente Amsterdam.

De basis bestaat uit een analyse van de lokale verkiezingsprogramma’s voor de Gemeenteraadsverkiezingen. We zien veel aanknopingspunten binnen die programma’s. Daarbij zien we een aantal witte vlekken, die wat ons betreft ook om aandacht vragen. In haar inzet voorzien wij voor de gemeente vier rollen.

Vier rollen voor de gemeente

De gemeente heeft meerdere rollen om de circulaire transitie te versnellen:

• Mogelijkmaker voor bewoners en bedrijven. De gemeente kan circulair gedrag makkelijker maken: denk aan ruimte voor reparatie, stimulering van deelconcepten en fysieke ruimte voor circulaire bedrijvigheid.
• Opdrachtgever met hoge ambities. De gemeente kan met circulair inkopen marktpartijen uitdagen om meer circulaire producten en diensten te leveren. Met een ambitieuze vraag kunnen marktpartijen en productieketens investeren en innoveren.
• Aandeelhouder met directe invloed. Amsterdam is aandeelhouder van onder meer GVB, Schiphol, de ArenA en het Havenbedrijf. Via het aandeelhouderschap kan de gemeente sturen op circulaire ambities, circulaire prestaties en transparantie.
• Pleitbezorger voor betere spelregels Amsterdam kan richting Den Haag en Brussel pleiten voor de goede spelregels. Denk aan een belasting op grondstoffen, een laag BTW-tarief op reparaties en aanscherping van Europese richtlijnen zoals EcoDesign

Vijf aandachtspunten voor de komende periode

De huidige verkiezingsprogrammaʼs bieden een goede basis om volgende stappen te zetten naar een circulaire stad. Onder meer op themaʼs als circulair bouwen, lokaal ondernemerschap en de omgang met afval worden veel plannen en maatregelen voorgesteld. Tegelijkertijd liggen er ook kansen, die niet in de verkiezingsprogrammaʼs terugkomen. Wij zien er vijf:

1. Behouden wat we hebben. Er liggen veel kansen in het mogelijk maken van circulair gedrag. Bijvoorbeeld met een betere reparatie-infrastructuur en een reclameverbod voor ultra fast fashion.
2. Ketenaanpak voor voedsel en organische reststromen. Één derde van het voedsel in Amsterdam wordt verspild. Daardoor liggen er veel kansen. Dit vraagt om het voorkomen van verspilling bij horeca en bedrijfsleven, het mogelijk maken van zuivere (gescheiden) inzameling en meer hoogwaardige verwerking.
3. Circulaire keuzes in infrastructuur en openbare ruimte. De gemeente heeft als opdrachtgever een grote invloed bij inrichting en aanbesteding van bruggen, kademuren, wegen en openbare ruimte. Daar liggen kansen voor meer hergebruik, meer biobased materiaal en minder milieu-impact.
4. Aandeelhouderschap als hefboom. Amsterdam is aandeelhouder van onder meer het Havenbedrijf, de ArenA, de GVB en Schiphol. Als aandeelhouder kan zij sturen op circulaire ambities, prestaties en transparantie.
5. De haven als basis voor circulaire bedrijven. De Amsterdamse haven is een landelijk knooppunt voor grondstoffen. Ook is er ruimte voor industriële bedrijvigheid en opslag. Daarmee ligt er een unieke kans om circulaire activiteiten op te bouwen en bij te dragen aan meer strategische autonomie.